دندانپزشکی اطفال
مراقبت از دندانهای کودکان و کمک به ساختن لبخندی سالم برای آینده
سلامت دهان و دندان از سالهای ابتدایی زندگی اهمیت دارد. مراقبت صحیح از دندانهای شیری و دائمی، پیشگیری از پوسیدگی و ایجاد عادتهای مناسب میتواند نقش مهمی در سلامت دهان و دندان کودک داشته باشد.
دندانپزشکی اطفال با هدف پیشگیری، تشخیص و درمان مشکلات دهان و دندان کودکان و نوجوانان انجام میشود.
هدف از مراجعه به دندانپزشک تنها درمان دندان درد یا پوسیدگی نیست؛ بلکه ایجاد عادتهای صحیح و آشنایی کودک با محیط دندانپزشکی نیز اهمیت زیادی دارد، چرا که منشا بسیاری از ترس ها و فوبیای دندانپزشکی در مواجهه اورژانسی و دردناک در کودکی است که با معاینات دوره ای کودک و انجام درمانهای پیشگیرانه قابل پیشگیری است.
دندانپزشکی اطفال چیست؟
دندانپزشکی اطفال به مراقبت و درمان دندانها و سلامت دهان کودکان و نوجوانان گفته میشود.
در این زمینه، علاوه بر بررسی دندانها و لثهها، رشد و تکامل دهان و دندان نیز مورد توجه قرار میگیرد.
دندانپزشک میتواند با توجه به سن، شرایط دهان و میزان خطر پوسیدگی، برنامه مناسب پیشگیری و درمان را برای کودک تعیین کند.
اولین مراجعه کودک به دندانپزشک چه زمانی است؟
بهتر است اولین مراجعه کودک به دندانپزشک پس از رویش اولین دندان و حداکثر تا یک سالگی انجام شود.
این مراجعه لزوماً به معنی وجود مشکل در دندانها نیست. در اولین معاینه، وضعیت دهان و دندان کودک بررسی میشود و والدین میتوانند درباره روش صحیح تمیز کردن دندانها، تغذیه و پیشگیری از پوسیدگی راهنمایی دریافت کنند.
مراجعه منظم از سنین پایین میتواند به شناسایی زودهنگام مشکلات و ایجاد عادتهای مناسب برای مراقبت از دندانها کمک کند.
چرا مراقبت از دندانهای شیری اهمیت دارد؟
دندانهای شیری فقط برای مدت کوتاهی در دهان کودک باقی نمیمانند، بلکه در جویدن، صحبت کردن و حفظ فضای مناسب برای رویش دندانهای دائمی نقش دارند.
پوسیدگی درماننشده دندانهای شیری میتواند باعث درد و مشکلات دیگر شود. به همین دلیل، مراقبت و درمان بهموقع این دندانها اهمیت دارد.
چه خدماتی در دندانپزشکی اطفال انجام میشود؟
معاینه
معاینه و بررسی سلامت دهان و دندان
پیشگیری
پیشگیری و کنترل پوسیدگی دندان
آموزش
آموزش روش صحیح مسواک زدن و مراقبت از دندانها
فلورایدتراپی
فلورایدتراپی در صورت نیاز
فیشورسیلانت
فیشورسیلانت برای برخی دندانهای مستعد پوسیدگی
درمان پوسیدگی
درمان پوسیدگی دندان و برخی مشکلات دندانهای شیری
رشد و رویش
بررسی روند رشد و رویش دندانها
آسیبهای دندانی
بررسی و درمان برخی آسیبهای واردشده به دندانها
نوع خدمات مورد نیاز پس از معاینه و بررسی شرایط کودک مشخص میشود.
پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان
پوسیدگی دندان یکی از مشکلات شایع در دوران کودکی است و میتوان با مراقبت مناسب خطر ایجاد آن را کاهش داد.
برخی از مهمترین اقدامات پیشگیرانه عبارتاند از:
مقدار و روش استفاده از فلوراید باید متناسب با سن و شرایط کودک و با نظر دندانپزشک تعیین شود.
فلورایدتراپی چیست؟
فلوراید یکی از مواد مؤثر در پیشگیری و کنترل پوسیدگی دندان است.
دندانپزشک میتواند پس از بررسی میزان خطر پوسیدگی، در صورت نیاز از روشهای حرفهای استفاده از فلوراید برای کودک استفاده کند.
هدف از این روش کمک به مقاومتر شدن دندانها و کاهش خطر پوسیدگی است.
نیاز به فلورایدتراپی و تعداد دفعات انجام آن برای همه کودکان یکسان نیست و به شرایط هر کودک بستگی دارد.
شایان ذکر است فلورایدتراپی موثر و صحیح باید در محیط مطب دندانپزشکی و بعد از برساژ سطح دندان ها و خشک و ایزوله کردن دندان ها انجام شود تا جذب فلوراید به میزان حداکثر انجام شود و آنچه در مدارس به صورت سرپایی و بدون امکانات کافی انجام می شود تاثیر کامل در جذب فلوراید ندارد و البته بی تاثیر هم نیست.
فیشورسیلانت چیست؟
سطح بعضی از دندانهای آسیاب دارای شیارها و فرورفتگیهایی است که تمیز کردن آنها دشوارتر است و ممکن است محل تجمع پلاک و باکتری شوند.
فیشورسیلانت یک لایه محافظ است که روی شیارهای دندانهای آسیای تازه رویش پیدا کرده قرار میگیرد و میتواند به کاهش خطر پوسیدگی کمک کند و با آزاد سازی دائمی فلوراید استحکام دندان ها را بالا میبرد.
استفاده از فیشورسیلانت برای دندانهای شیری یا دائمی، با توجه به وضعیت دندان و میزان خطر پوسیدگی توسط دندانپزشک بررسی میشود.
اگر کودک دچار پوسیدگی شود چه باید کرد؟
پوسیدگی دندان در کودکان بهتر است در مراحل اولیه شناسایی و درمان شود.
نوع درمان به میزان پوسیدگی و شرایط دندان بستگی دارد. در برخی موارد ممکن است درمانهای سادهتر کافی باشند و در موارد پیشرفتهتر، درمانهای بیشتری مورد نیاز باشد.
تأخیر در درمان پوسیدگی میتواند باعث پیشرفت مشکل و ایجاد درد یا عفونت شود؛ بنابراین در صورت مشاهده علائمی مانند درد، حساسیت، تغییر رنگ یا ایجاد سوراخ در دندان، بهتر است کودک توسط دندانپزشک معاینه شود.
چگونه کودک را برای مراجعه به دندانپزشک آماده کنیم؟
تجربه کودک از اولین مراجعه میتواند بر نگرش او نسبت به دندانپزشکی در سالهای بعد تأثیر بگذارد.
برای ایجاد تجربهای بهتر میتوان:
درباره مراجعه به دندانپزشک با کودک به زبان ساده و مثبت صحبت کرد.
از بیان داستانها یا تجربههای ترسناک درباره دندانپزشکی در حضور کودک خودداری کرد.
مراجعه به دندانپزشک را بهعنوان تنبیه یا تهدید مطرح نکرد.
اجازه داد کودک با محیط و روند معاینه بهتدریج آشنا شود.
نگرانیها و سؤالات کودک را با آرامش پاسخ داد.
در اولین مراجعه، علاوه بر بررسی سلامت دهان و دندان، ایجاد احساس راحتی و آشنایی کودک با محیط دندانپزشکی نیز اهمیت دارد.
روند مراجعه و درمان چگونه است؟
معاینه و بررسی
ابتدا وضعیت دندانها، لثهها و سلامت دهان کودک بررسی میشود.
تعیین برنامه مناسب
پس از بررسی شرایط، دندانپزشک روشهای پیشگیری یا درمان مورد نیاز را مشخص میکند و توصیههای لازم را با والدین در میان میگذارد.
انجام درمان
در صورت نیاز، درمان مناسب با توجه به سن، شرایط دهان و نوع مشکل انجام میشود.
پیگیری و مراقبت
مراجعههای منظم و رعایت توصیههای دندانپزشک به حفظ سلامت دندانها و شناسایی زودهنگام مشکلات کمک میکند.
مراقبت از دندانهای کودک در خانه
مراقبت روزانه در خانه بخش مهمی از سلامت دهان و دندان کودک است.
نوع و مقدار خمیردندان حاوی فلوراید باید متناسب با سن کودک باشد و بهتر است والدین در این مورد از توصیه دندانپزشک استفاده کنند.
عادتهای دهانی و رشد دندانها
برخی عادتها مانند مکیدن انگشت یا استفاده طولانیمدت از پستانک میتوانند بر وضعیت قرارگیری دندانها و رشد فک تأثیر بگذارند.
همچنین نحوه رویش دندانها و قرارگیری آنها باید در طول رشد کودک بررسی شود.
در صورت وجود عادتهای مداوم یا مشاهده تغییر در نحوه قرارگیری دندانها، بهتر است موضوع با دندانپزشک مطرح شود تا در صورت نیاز، اقدامات مناسب در زمان مناسب انجام شود.
اگر دندان کودک آسیب ببیند چه کنیم؟
آسیبهای دندانی ممکن است در دوران کودکی هنگام بازی، ورزش یا فعالیتهای روزمره اتفاق بیفتند.
در صورت وارد شدن ضربه به دندان، حتی اگر ظاهر دندان طبیعی به نظر برسد، بهتر است وضعیت آن توسط دندانپزشک بررسی شود.
نوع آسیب و روش درمان به شرایط دندان و شدت آسیب بستگی دارد.
سؤالات متداول
آیا دندانهای شیری نیاز به درمان دارند؟
بله. دندانهای شیری نقش مهمی در جویدن، صحبت کردن و حفظ فضای مناسب برای دندانهای دائمی دارند و در صورت پوسیدگی یا آسیب، ممکن است به درمان نیاز داشته باشند.
آیا دندانپزشکی اطفال فقط برای کودکان دارای مشکل دندانی است؟
خیر. بخش مهمی از دندانپزشکی اطفال مربوط به پیشگیری و معاینات منظم است. مراجعه منظم میتواند به شناسایی زودهنگام مشکلات و ایجاد عادتهای مناسب کمک کند.
آیا فلوراید برای کودکان مناسب است؟
فلوراید در مقدار و روش مناسب میتواند به پیشگیری از پوسیدگی دندان کودکان کمک کند. میزان و نحوه استفاده از آن باید با توجه به سن و شرایط کودک تعیین شود.
آیا فیشورسیلانت برای همه کودکان لازم است؟
استفاده از فیشورسیلانت به وضعیت دندانها و میزان خطر پوسیدگی بستگی دارد و دندانپزشک پس از بررسی دندانها درباره نیاز به آن تصمیم میگیرد.
کودک من از دندانپزشکی میترسد، چه کار کنم؟
بهتر است با کودک درباره دندانپزشکی با آرامش و به زبان ساده صحبت شود و از ایجاد ترس یا استفاده از مراجعه به دندانپزشک بهعنوان تهدید خودداری شود. آشنایی تدریجی با محیط دندانپزشکی نیز میتواند به ایجاد تجربهای بهتر کمک کند.
اولین مراجعه کودک به دندانپزشک چه زمانی باشد؟
بهتر است اولین مراجعه پس از رویش اولین دندان و حداکثر تا یک سالگی انجام شود.
لبخندی سالم از همان سالهای اول
مراقبت از دندانهای کودک از همان سالهای ابتدایی زندگی آغاز میشود. معاینه منظم، پیشگیری از پوسیدگی و ایجاد عادتهای صحیح میتواند به حفظ سلامت دندانها در دوران کودکی و سالهای بعد کمک کند.
برای بررسی وضعیت دندانها و دریافت برنامه مناسب مراقبت از دندان کودک، با مطب تماس بگیرید.
